Locatieraden, pastoraatsgroep, pastoraal team en parochiebestuur hebben sinds april vorig jaar diverse keren aan tafel gezeten om te komen tot een toekomstplan voor onze parochie. Tijdens de meest recente Avond van Vier op 4 februari, werd een aantal voorstellen gepresenteerd die voortkwamen uit de eerdere discussieavonden.

De uitdagingen van onze parochie zijn al jaren bekend. Het aantal actieve parochianen -en daarmee ook het aantal vrijwilligers- daalt en we hebben steeds minder pastorale capaciteit en inkomsten om alle bestaande locaties te laten functioneren op de oude voet. We kunnen niet doen alsof er niets aan de hand is. Maar we willen óók een veelzijdige en in alle opzichten toegankelijke en vitale parochie blijven.

De financiële en menselijke capaciteiten moeten in balans zijn met de omvang, samenstelling en wensen van de parochianen. In onze visie streven we ernaar om onze parochie in álle opzichten toekomstbestendig te laten zijn. Daarvoor is het belangrijk dat we nú keuzes maken. In 2023 is diverse keren gediscussieerd en zijn begin februari uiteenlopende voorstellen gepresenteerd op vier aandachtsgebieden en vragen:
– Hoe ziet OLVA er in 2028 uit wat betreft locaties om te vieren?, – Hoe ziet OLVA er in 2028 bestuurlijk en organisatorisch uit?, – Hoe ‘draait’ OLVA in 2028 financieel, hoe komen we uit met hoeveel euro’s? en – Hoe ziet OLVA er in 2028 uit qua pastorale zorg?

Op veel besproken punten was er brede overeenstemming tussen de deelnemers, op andere punten juist tegengestelde meningen. Het bestuur heeft alle reacties gebundeld en gewogen. Voorstellen, waar een duidelijke meerderheid tegen was, zijn ingetrokken, voorstellen met een meerderheid vóór, of waar het parochiebestuur als eindverantwoordelijke zeer veel waarde aan hecht, worden verder uitgewerkt. Andere punten staan nog open ter discussie.

Géén kerksluitingen
Bij het voor velen allerbelangrijkste onderwerp, het beleid voor de vieringlocaties, zijn de meningen unaniem: we streven ernaar álle kerken open te houden. Dat wordt een uitdaging, omdat het bisdom een investeringsstop heeft ingevoerd voor onderhoud. Dit zou betekenen dat op termijn de meeste locaties gesloten moeten worden. Onze enige kans is om het bisdom te overtuigen met een gedegen en gedragen toekomstplan, dat in alle opzichten goed doortimmerd is. Dat maakt de Avonden van Vier zo belangrijk. Als optelsom van de geloofsgemeenschappen is de parochie ook afhankelijk van de vitaliteit van deze lokale gemeenschappen. Om die reden is besloten een Vitaliteitsscan te houden onder de geloofsgemeenschappen, waarbij de pastoraatsgroep OLVA-breed het voortouw zal nemen. Dat is ook gebeurd bij de oprichting van OLVA. Deze scan zal de komende weken worden uitgevoerd. Een ander idee met betrekking tot zowel locaties als pastorale activiteit is het loslaten van het idee dat we één eucharistisch centrum hebben. Het loslaten hiervan botst met het huidige beleid van het bisdom, maar dit willen we zeker overwegen en bij het bisdom ter sprake brengen.

Samenwerken op financieel gebied
Financiën zijn een groot en heet hangijzer. We zijn aan het onderzoeken waar we kosten kunnen besparen en waar meer inkomsten behaald kunnen worden. Samen denken en doen is hier het devies: er komt een werkgroep vanuit alle gemeenschappen om kennis te delen en nieuwe plannen te maken om gezamenlijk en afzonderlijk meer geld te verdienen voor de parochie. Ook zal gekeken worden naar de inzet van de vele koren die onze parochie rijk is. Hier ligt een taak om de beschikbare middelen zo goed mogelijk in te zetten, naast het behoud en bevordering van kwaliteit. De komende tijd zal de pastoraatsgroep OLVA-breed met de koren in gesprek gaan om te kijken hoe hieraan een goede invulling kan worden gegeven. Het inmiddels al gestarte proces van samenwerking c.q. samengaan van koren kan hiermee een nieuwe impuls worden gegeven.
Samenwerken op gebieden als eucharistie, catechese, liturgie en ouderen en -jongerenbeleid is reeds belegd bij de pastoraatsgroep OLVA-breed. Ook hier zullen we kijken hoe we zo slim mogelijk kunnen omgaan met de menselijk en financiële capaciteiten. De inzet van leken voor pastorale taken is hier een belangrijk onderdeel van.

Gedeelde bestuursverantwoordelijkheid
Wat betreft de inzet van vrijwilligers voor bestuurlijke taken hebben we op bijna alle niveaus binnen de parochie al jarenlang een capaciteitsprobleem. Zeker nu het belangrijker dan ooit is om gezamenlijke verantwoordelijkheid te nemen, is bijvoorbeeld de bezetting van het parochiebestuur (structureel één bestuurslid te kort, twee bestuurders die ‘over hun termijn’ heen zijn vanwege gebrek aan opvolging) een issue. Daarom is elke geloofsgemeenschap gevraagd om één persoon te ‘leveren’ voor een functie in het statutaire parochiebestuur. Dit waarborgt de bestuurlijke continuïteit, maakt aan het bisdom duidelijk dat OLVA met één stem spreekt. Tevens zorgt het ervoor dat belangrijke beslissingen altijd worden genomen na het aanhoren van alle pro’s en contra’s vanuit de geloofsgemeenschappen. Naast het statutaire bestuur (dat verplicht minimaal bestaat uit de voorzitter, vice-voorzitter, penningmeester en secretaris) kan vanuit de geloofsgemeenschappen een aantal werkgroepen van ‘adviseur-bestuurders’ worden gevormd die, met minder tijdsbesteding, betrokken zijn bij afgebakende onderwerpen als gebouwbeheer, communicatie, fondsenwerving, enzovoort. Het parochiebestuur neemt hiervoor het initiatief.

Pastorale taak als uitgangspunt
Voor het pastorale beleid heeft het pastorale team enkele jaren geleden een Beleidsplan opgesteld, dat de basis vormt voor alle andere activiteiten binnen onze parochie. Immers: alles wat we doen met betrekking tot gebouwen, geld en mensen komt voort uit onze opdracht het geloof uit te dragen en te delen.

Wij en het bisdom
Het is belangrijk om te beseffen dat onze parochie haar toekomst niet alleen kan bepalen. We zijn afhankelijk van hoe Amersfoort en zijn inwoners zich ontwikkelen, maar ook van het bisdom. Wij moeten financiële en inhoudelijke verantwoording afleggen aan het bisdom en zijn voor het uitgeven van geld afhankelijk van de toestemming uit Utrecht. Een voorbeeld: OLVA heeft in de loop der jaren een aardige spaarpot opgebouwd. De rente daarvan mogen we jaarlijks gebruiken, maar aan het basisbedrag mogen we niet komen, ook al is ons ‘appeltje voor de dorst’ op dit moment veel groter dan eigenlijk nodig is. We willen een deel hiervan graag gebruiken om bijvoorbeeld de St. Franciscus Xaveriuskerk te voorzien van gehandicaptentoiletten en andere noodzakelijke verbeteringen. Daar is 650.000 euro voor nodig. Na grote inspanningen van de geloofsgemeenschap is inmiddels ruim 200.000 euro toegezegd vanuit externe bronnen en moet OLVA tezamen met, en met goedkeuring van, het bisdom 450.000 euro ophoesten. Daar krijgen we alleen toestemming voor van het bisdom als we een kansrijk en breed gedeeld toekomstplan inleveren. Het parochiebestuur heeft aangegeven zich hard te willen maken voor deze en andere investeringen. Dat gaat alleen lukken als we laten zien, samen te kunnen optrekken en samen soms ingrijpende beslissingen te nemen.

Op 5 maart wordt een volgende Avond van Vier gehouden in De Pastorie. We gaan dan onder andere kijken naar waar we tot nu staan met de ingezette acties en wat nodig is om weer een stap verder te komen.